صبح امروز 15 بهمن هفتمین مجمع عمومی بسیج جامعه پزشکی کشور با حضور وزیر بهداشت، سردار نقدی رییس سازمان بسیج مستضعفین، روسای دانشگاه ها و مسوولین سازمان بسیج جامعه پزشکی کشور در سالن اجتماعات زکریای رازی دانشگاه علوم پزشکی ایران برگزار شد. در این مجمع پس از برگزاری مراسم افتتاحیه دکترخلیل علی محمدزاده عضو هیئت علمی دانشگاه پیرامون ضرورت بازنگری در مدیریت برنامه ی تنظیم خانواده در نظام سلامت سخنرانی کردند.


وی گفت: ما طي اين مدت غالباً با كاهش ميزان بارداري‌ها، به دنبال كاستن از ميزان شاخص‌هاي مهمي چون مرگ و مير مادر، نوزاد و شيرخوار بوديم كه البته اين بعد كار یعنی بهتر شدن شاخص ها به عنوان هدف مهم برنامه، قابل تقدير است و در بالا بردن رتبه ی شاخص توسعه ی انسانی کشور نیز موثر بوده است لکن فراموش نشود که با کاهش سه چهار برابری بارداری ها، کاهش چهار برابری مرگ و میرها به وجود آمده است.
وی اظهار داشت: به رغم اينكه دسترسي به وسايل پيشگيري از بارداري، در كشور ما بسيار آسان است، سالانه بیش از 500 هزار حاملگي ناخواسته داريم كه برابر یکی از بررسی های اعلام شده حدود 18/7 درصد آنها، همزمان با استفاده از روش‌هاي پيشگيري از بارداري رخ مي‌دهد. يا اينكه اخيراً اداره سلامت جمعيت و خانواده وزارت بهداشت از سالانه 250 سقط جنين غيرمجاز در كشور خبر داده، سقط جنین غیر مجاز یعنی محیط غیر استریل و عمل کننده یعنی آدم غیر حرفه ای و خلاف کار و قرار گرفتن زن باردار در مسیر پر استرس، پر خطر و احتمال مرگ، عارضه و عواقب. و این همه در حالي ست كه آمار سقط‌ هاي مجاز و قانوني در سال كمتر از 5 هزار مي‌باشد.
وی در ادامه گفت: همانطور که گفته شد ما باید با آگاهی بخشی و برنامه ریزی پزشکی و فرهنگی این مشکلات را کاهش دهیم. البته باید قوانین و همکاری های سازمان نظام پزشکی و سایر مراکز نظارتی نیز در این ارتباط پشتیبان باشند.
دکتر خلیل علی محمدزاده در فراز دیگری از سخنان خود گفت: ميزان مرگ و مير مادران باردار با آغاز سياست‌هاي كنترلي در سال 68 و پيش از آن از 91 تا 120 در 100 هزار تولد زنده به 37 در 100 هزار تولد زنده در سال 76 و سپس به 30 در 100 هزار تولد زنده در سال 86 رسيده و هدف تعيين شده براي سال 2015 يعني سال 94 هم 23 مورد مرگ مادر باردار به ازاي 100 هزار تولد زنده در كشور است كه اخيراً مسئولين اعلام كردند كه هر شبانه‌روز يك مرگ مادر باردار ثبت مي‌شود يعني MMR ما 26 در 100 هزار تولد زنده است.
وی متذکر شد: برخي از پژوهش‌هاي داخلي با اين آمارها مناقشاتي را مطرح مي‌سازد. البته در كاهش مرگ و مير مادران باردار عوامل مختلف ديگري از جمله بهبود خدمات بهداشتي و افزايش سطح سواد زنان كمك كرده است و برخي موارد چون عوارض ناشي از سزارين‌ها، توبكتومي‌ها و سقط‌ها و حاملگي‌هاي ناخواسته نيز اين ميزان را افزايش داده است. برخی عزیزان آمار مربوط با این قسمت را با 245 در 100 هزار تولد زنده قبل از انقلاب مقایسه می کنند و بزرگنمایی می کنند، در حالی که این عدد در سال آغاز برنامه ی تنظیم خانواده، یعنی سال شصت و هشت، 91 تا 120 در 100 هزار تولد زنده بود و همانطور که گفته شد کاهش شدید باروری ها ، سطح بالای سواد زنان و ... نیز در این ارتباط ایفای نقش کرده است. در هر حال کاهش ولو یک مرگ مادری، هم ارزشمند است و هم قابل تقدیر.
وی بیان داشت: حوزه بهداشت براساس هدف‌گذاري‌هاي قبلي، در نظر گرفته بود با حذف همه حاملگي‌هاي پرخطر كه طيف وسيعي از بيماري‌ها و ناهنجاري‌ها و نيز ساير موارد از جمله بارداري‌هاي بالاي 35 سال و بارداري‌هاي ناخواسته را شامل مي‌شود، با ابزار استفاده همه جانبه از روش‌هاي پيشگيري از بارداري، ميزان مرگ و مير مادران را به يك چهارم رقم فعلي برساند. به نظر مي‌رسد يكي از مواردي كه در بازنگري‌ها بايد بدان پرداخته شود، همينجاست، ما بايد نظام ارجاع و اعزام به موقع خود را بهبود ببخشيم، بيمارستان‌هاي دوستدار كودك و مادرمان را فراگير کنيم، متخصصين خود را به موقع به بالين بيماران برسانيم. فضاي فيزيكي و نيروي انساني ‌مان را استاندارد كنيم و ساير موارد. نه اینکه رویکردمان صرفا کاهش باروری باشد و به این موارد نیز در حاشیه پپردازیم. زایمان ها در هر سنی باید مورد مراقبت و پشتیبانی قرار گیرد، به ویژه آنکه در دنیا و همچنین کشور ما، با افزایش سن ازدواج، درصد بارداری ها در سن بالای 35 سال افزایش یافته است.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: در حال حاضر از نظر درصد پوشش تنظيم خانواده با عددی نزدیک به 75 در منطقه EMRO حائز رتبه اول ولي از نظر مرگ و مير مادر باردار در رتبه‌ي هشتم و شاخص مرگ و مير كودكان زير یک سال در رتبه سيزدهم هستيم. اين آمار نشان مي‌دهد آن چند كشوري كه در اين شاخص‌هاي اخير رتبه‌ ‌هاي بهتري از ما دارند، با وجود درصد پوشش كم، به بهبود خدمات بهداشتی و درمانی خود توجهات فراواني داشته اند، که توفیقات بیشتری نیز نصیب شان شده است. این ها تکالیفی برای دوره ی جدید اجرای سیاست های جمعیتی است.
وی در خاتمه نظام شبکه ای بهداشت و درمان کشورمان را جزو افتخارات نظام سلامت خواند و گفت: این سیستم نیاز به نوسازی، ارتقاء کیفیت و نیز تکمیل خدمات دارد.
مشروح کامل این سخنرانی به زودی منتشر می شود.