معضلی به نام پول درمانی
حفظ نمای جوانی کشور با افزایش نرخ باروری عمومی

به گزارش عیارآنلاین به نقل از تسنیم، دکتر خلیل علی محمدزاده عضو هیأت علمی دانشگاه، آگاهی از نکات برجسته و مثبت سیستمهای بهداشت و درمان جهان و انطباق آن با شرایط موجود کشورمان را از جمله اقدامات مطلوب در مدیریت نظام سلامت توصیف کرد و اظهار داشت: نظام طب ملی (NHS) یکی از پیشرفته ترین نظامهای بهداشتی و درمانی است که به لحاظ حفظ استاندارهای بین المللی و ارتقاء سطح سلامت جوامع دستاوردهای موفقی داشته است.
آموزههای کشورهای موفق در زمینه بارداری و زایمان بکار گرفته شود.
یکی از آموزههای مهمی که از این الگوی خدمات بهداشتی و درمانی میتوان آموخت، نحوه مراقبتها و اقداماتی است که این سیستم در زمینه بارداری و زایمانها مورد توجه قرار میدهد. در این سیستم، مادر باردار تحت نظر تیمی متشکل از پزشک عمومی، پرستار و یا ماما است که معاینات لازم را انجام میدهند و سپس از طریق درمانگاههای محلی و در موقعیت مقتضی مادر باردار را به بیمارستان محل زایمان معرفی میکنند، در بیمارستان نیز کادر مامایی مراقبتهای قبل از زایمان را توصیه کرده و زمان احتمالی زایمان را به او اعلام میکنند.
ترویج انواع روشهای انجام زایمانهای طبیعی در کشور قابل اجراست.
در قالب NHS که در کشور انگلیس و برخی از کشورهای اروپایی استقرار دارد، پس از این مراحل، نحوه انجام زایمان طبیعی و اینکه به صورت بستری و یا زایمان در آب باشد و نیز محل زایمان و اینکه در منزل و یا بیمارستان باشد، مشخص میشود. در این سیستم بهداشتی درمانی به منظور کاستن از عوارض روحی و روانی ناشی از زایمان بر زایمان طبیعی در منزل و حضور پدر نوزاد بر بالین همسر در هنگام زایمان تأکید میشود.
سزارینها در کشور انگلیس کمتر از 5 درصد و یک دوازدهم آمار ایران
وی با مقایسه درصد سزارینهای موجود در ایران با کشورهایی که از NHS تبعیت میکنند، گفت: میزان سزارینها در کشور انگلیس کمتر از 5 درصد و یک دوازدهم ایران است. این آمار در کشورهای برخوردار از طب پیشرفته مانند آلمان، فرانسه و سوئد و … نیز کمتر از 15 درصد است؛ در کشور انگلیس عمل سزارین فقط در صورت لزوم و مشورت ماما با پزشک متخصص زنان و زایمان انجام میپذیرد.
تیم معالج باید پاسخگوی سزارین غیر ضروری باشند.
این استاد مدیریت استراتژیک در نظام سلامت ادامه داد: در این نوع نظام بهداشتی و درمانی درخواست و یا اصرار زن باردار مبنی بر انجام این عمل، تأثیری بر اجرای آن ندارد. در این کشورها در صورت انجام سزارین انتخابی (غیرضروری) و اثبات عدم لزوم آن، تیم معالج پزشک جوابگوی عواقب احتمالی آن خواهند بود.
در طب پیشرفته زایمان طبیعی یک موفقیت بزرگ و سزارین بیدلیل یک شکست است.
دکتر علی محمدزاده میزان انجام سزارینها در آغاز برنامه تنظیم خانواده را کمتر از یک سوم میزان فعلی ذکر کرد و گفت: معلوم نیست ما روش جراحی برخورد با زایمان با این وسعت را از کدام نظام بهداشتی و درمانی موفق دنیا الگو گرفته ایم! در طب پیشرفته زایمان طبیعی یک موفقیت بزرگ و سزارین بیدلیل یک شکست به حساب میآید.
سزارینهای غیرضروری از عوامل مهم کاهش نرخ باروری کل در حوزه سلامت
وی علاوه بر تحمیل سختیها، آسیبها و هزینههای چند برابری به مادر باردار در سزارینهای غیرضروری، آن را برنامه تکمیلی کنترل (کاهش) جمعیت و از عوامل مهم کاهش نرخ باروری کل در حوزه سلامت خواند و گفت: مایه تعجب است که پزشکان ما، سلامت مادر و کودک را شعار خود قرار داده اند و مدیران ما، به دنبال کاهش پرداختهای مستقیم از جیب مردم هستند ولی از این معضل مهم در سیستم سلامت غافلند و یا تلاشی در خور در این زمینه انجام نمیدهند.
اگر جامعه پزشکی، مقوله نیاز را از خواسته و تقاضا تفکیک کند و صرفاً رفع نیاز متناسب با اندیکاسیون پزشکی را در سرلوحه کار داشته باشند، برخی اصلاحات اساسی و لازم در حوزه سلامت اتفاق خواهد افتاد.
خوشبختانه رئیس جمهور در اجلاس روسای دانشگاهها آنجا که بحث حکیم را مطرح کردند، به روشنی با مثالهایی به این مسئله پرداختند و عمل به این قاعده، تدبیری عالی است که برای آینده سلامت جامعه امید آفرین خواهد بود.
سزارین باعث بروز برخی بیماری ها میشود.
بر اساس آنچه که گفته شد ما درست برخلاف مسیری که طب پیشرفته در بارداریها و زایمانها پیش گرفته است حرکت میکنیم و این بیماری بزرگی است که از یک طرف منابع را هدر میدهد و اثر بخشی اقدامات را زیر سؤال میبرد و از طرف دیگر سلامت مادر و کودک را در حال و آینده مختل میکند و میزان بروز برخی بیماریها مانند آسم، دیابت، مشکلات تنفسی و عفونت و …. را چندین برابر میکند و نیز کاهش باروریها و همچنین به توبکتومیهای همراه با آن در سزارینهای دوم و سوم دامن میزند.
با پول درمانی نمیتوان معضلات امروز نظام سلامت را حل کرد.
دکتر علی محمدزاده با اشاره به این نکته که در یک ساختار مناسب و سالم، باید به این نوع مسائل و زمینههایی شبیه به آن نگاه درستی وجود داشته باشد و در عمل نیز روش صحیح، کمهزینه و به موقعی اعمال شود، اظهار داشت: باید با انگیزه الهی و به دور از تعارفات و تعصبهای نابجا و غیر علمی، این اقدامات به همت متخصصان خدوم پزشکی به تدریج جبران شود.
وی توجه به بهبود زیرساختهای بهداشتی و درمانی، حقوق بیمار و پزشک، اخلاق پزشکی، قوانین بازدارنده و نظارتهای لازم، کافی و قاطع در این ارتباط را اثر گذار خواند و گفت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمانهای بیمه ای به خوبی واقفند که صرفاً با پول درمانی نمیتوان معضلات امروز نظام سلامت را حل کرد، بلکه باید روشها، مکانیزمها و بستههای آموزشی، مشاوره ای و خدماتی مطلوب و موثری را طراحی و به مرحله ی اجرا درآورند.
جنگ علیه جمعیت توهم نیست.
جنگ علیه جمعیت از سوی غرب در غالب کشورهای جهان اسلام و در حال توسعه از سالها پیش در جریان بوده است و همچنان تعقیب میشود، ابزارهای عمده این جنگ مواردی مانند رواج سقط جنین، عقیم سازیها به روشهای مختلف، ایجاد بلوغ زودرس جنسی و اشاعه روحیه فردگرایی و مسئولیت گریزی است و متاسفانه طی یکی دو دهه اخیر در همه این زمینهها، آمارهای ما رشد نامتعارفی داشته است.
دامن زدن به بلوغ زودرس جنسی، سلامت فرد، خانواده و جامعه را به خطر میاندازد.
اینکه به رغم پوشش بیش از 75 درصدی برنامه تنظیم خانواده که در منطقه رتبه اول را داریم، یک سوم حاملگیها ناخواسته و نیمی از آنها منجر به سقط جنین غیر مجاز شود، قابل قبول نیست. اینکه با برخی آموزشهای جنسی در سنین پایین و در دسترس قرار گرفتن برخی فیلمها و سریالها، بدون در نظر گرفتن تناسبهای اخلاقی و فرهنگی جامعه و اصول تعلیم و تربیت، در مواردی بلوغ زودرس جنسی دامن زده شود، این به نفع سلامت فرد، خانواده و جامعه نیست.
تنظیم خانواده به تنظیم دوباره نیاز دارد.
دکتر علی محمدزاده در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سیاستهای جدید جمعیتی، برنامه تنظیم خانواده را نیازمند تنظیمی دوباره خواند و گفت: در بازنگریهای این برنامه، میتوان بارداریها را در هر سنی از باروری، با توجه به نیاز و در محدوده مجاز تحت مراقبت لازم قرار داد و عقیم سازیهای دائمی را از سیکل عمومی خارج کرد و سزارینها را به مرز تعادل رساند.
باید متخصصان علوم مختلف خطرات و عوارض سوء ناشی از مدل خانواده تک و دو فرزندی را از ابعاد مختلف تبیین و هسته مرکزی رفتار غلطی که در جامعه رایج شده است را سست کنند تا به تدریج فرهنگ درست که سلامت خانوادهها و جامعه را در پی دارد، شکل گرفته و تثبیت شود.
در نرخ باروری در 26 کشور منطقه از آخر دوم هستیم.
ایران دارای یک درصد جمعیت جهان است ولی هم اکنون 8 در هزار بارداریها و 6 در هزار تولدها در کشور ما صورت میپذیرد. میانگین نرخ باروری کل در جهان 2،4 فرزند است ولی این شاخص در ایران 1،78 فرزند است. ما در این شاخص در منطقه خودمان در بین 26 کشور از آخر دوم هستیم و بر طبق آمار 2012 رتبه فرزند آوریمان در بین 209 کشور، رتبه 150 است. غالب کشورهای توسعه یافته مثل آمریکا، فرانسه، انگلیس و آلمان رتبه بالاتری نسبت به ما دارند.
نمای جوان کشور باید حفظ شود.
دکتر علی محمدزاده با اشاره به پدیده کهنسالی و لزوم حفظ نمای جوانی در کشور تصریح کرد: متاسفانه عده ای با سواد این مسئله را به بازی گرفته اند و میگویند: چون سال 1480 امید به زندگی در بدو تولد در کشورمان به 89 سال خواهد رسید، نمیتوان بالای 60 سالگی را ورود به دوره سالمندی به حساب آورد.
اجرای سیاستهای جدید باید توام با ارتقای شاخصهای بهداشتی و درمانی باشد.
وقتی تنظیم خانواده تنها ابزاری برای کاهش جمعیت میشود و تحت مدیریت جامع کیفیت قرار نمیگیرد و اطلاعات آن مورد تحلیل و اقدام اصلاحی قرار نمیگیرد، فقط از مرگ و میرهای مادر میکاهد، آن هم به میزانی که از بارداریها کاسته است. البته این شاخص بسیار مهم است. در سیاستهای جدید هم باید هرگونه اقدامی با ارتقای این شاخص همراه باشد. ولی سقط جنین ناسالم چی؟ اگر سلامت همه جانبه مادر و کودک مدنظر باشد، سقط هم باید کنترل شود، سزارین هم باید کنترل شود، خانواده هسته ای و بدون ارتباطات درونی و بیرونی هم باید اصلاح شود.
بررسیها نشان میدهد برنامه ما به ویژه در 10، پانزده سال اخیر، هر جا با شیوههای مختلف کاهش جمعیت روبرو شده است ولو آن شیوه غلط باشد، همه شاخصهای سلامت مادر، کودک و خانواده را به خوبی پایش نشده است و در دوره جدید برای اصلاح همه این موارد باید برنامه قابل اجرا داشته باشیم.
اگر را با مگر تزویج کردند، از آنها کودکی شد، کاشکی نام
اینکه گفته میشود اگر مرده زایی نداشته باشیم، اگر تصادفات جاده ای نداشته باشیم و دهها اگر و مگر دیگر، هیچ کار دیگری لازم نیست، جمعیت افزایش مییابد. در پاسخ باید گفت اگر را با مگر تزویج کردند، از ایشان بچه ای شد، کاشکی نام، با این حرفها سیاستهای کلی نظام در افزایش نرخ باروری کل و جلوگیری از کاهش رشد جمعیت کشور محقق نخواهد شد.
۱۷ اسفند ۱۳۹۲
پزشک ، پژوهشگر و نویسنده