سطوح مراقبتهای بهداشتی در شبکه
سطوح مراقبتهای بهداشتی در شبکه
ارایه خدمات به صورت زنجیره مرتبط و تکاملیابنده است. سطحبندی خدمات هزینه ارایه خدمات را به شدت کاهش میدهد و سطوح تخصصی را از پرداختن به خدمات ساده باز میدارد و برای پرداختن به خدمات تخصصی وقت بیشتری را در نظر میگیرد.
شبکه به عنوان ارایه مراقبتهای بهداشتی اولیه دارای سه سطح است :
1ـ سطح اول مراقبت :
این سطح از شبکه اولین و وسیعترین تماس جامعه با نظام سلامت است که در آن مراقبتهای بهداشتی اولیه فراهم میآید. این سطح شامل خانه بهداشت و نیز مراکز بهداشتی درمانی روستایی و مراکز بهداشتی درمانی شهری میباشد. با تصویب و پذیرش بهداشت برای همه تا سال 2000 میلادی نظام مراقبتهای بهداشتی اولیه برای اجرای مؤثرتر خدمات دوباره سازماندهی و تقویت شده است.
2ـ سطح میانی مراقبت :
این سطح شامل مرکز بهداشت شهرستان و بیمارستان عمومی شهر است. این سطح تحت عنوان نخستین سطح ارجاع نامیده میشوند و خدمات بهداشتی و درمانی را در سطحی فنیتر و تخصصیتر ارایه میدهند.
بیمارستان مرکز ارجاع بیماران برای دریافت مراقبتهای سرپایی و بستری تخصصی است.
نیروی انسانی در مرکز بهداشت شامل پزشکان عمومی، کارشناسان خدمات بهداشتی، امکانات تشخیصی دندانپزشکی و مامایی است.
در کشور ما مجموعه واحدهای سطوح اول و دوم را در محدوده جغرافیایی شهرستان «شبکه بهداشتی
و درمانی» آن شهرستان مینامند. شبکه شامل مراکز بهداشتی و درمانی، مرکز بهداشت و خانههای بهداشت است.
3ـ سطح سوم مراقبت :
این سطح شامل مرکز بهداشت استان و بیمارستانهای تخصصی استان است که مستلزم وجود تسهیلات و مراکز ویژه و اشتغال کارکنان کاملاً تخصصی در آن میباشد. این مؤسسات همچنین مهارتهای برنامهریزی، مدیریت و آموزش کارکنان تخصصی را برعهده دارند و علاوه بر اینها سطح سوم، اقدامات اجرایی سطوح قبلی را هم پشتیبانی و تکمیل مینماید.
خدمات فوق تخصصی هم در این سطح قرار میگیرد. خدمات آموزش پزشکی و پیراپزشکی غالباً در سطح سوم ارایه میشود.
سطوح ارجاع
را به بیمارستان عمومی شهرستان و یا تحت شرایطی خاص به مرکز بهداشت شهرستان تحت عنوان «نخستین سطح ارجاع» مینامند.
یک عمل اساسی در نظام مراقبتهای بهداشتی فراهم کردن یک نظام ارجاع مطلوب میباشد. نظامی که در آن سیستم تبادل اطلاعات دو طرفه باشد و بیمار به محلی که از آن ارجاع داده شده بازگشت داده شود تا در آن جا تحت مراقبت و پیگیری واقع گردد. این کار استمرار مراقبت را تضمین و موجب ایجاد اعتماد متقابل بین اعضای ردههای بالا و پایین سیستم مراقبت بهداشتی میشود و نیز وجود بازخورد باعث احساس مسؤولیت بیشتر سیستم در ردههای پایین و میانی میشود. از آن جا که در سیستم ارجاع افراد ردههای بالای سیستم مداوم توسط افراد ردههای پایینی سیستم پاییده میشوند لذا این امر باعث افزایش سرعت کار و بهبود کیفیت میگردد.
استفاده از نظام ارجاع از ارایه خدمات به شکل تکراری (دارو، آزمایش، گرافی و ...) جلوگیری میکند.
پزشک ، پژوهشگر و نویسنده