نمودار سازمانی و انواع آن
نمودار سازمانی و انواع آن
نمودار سازمانی :
برای تجسم و درک بهتر روابط رسمی و سلسله مراتب سازمان، از نمودارهایی که روابط واحدهای تابعه سازمان و خطوط اختیار و مسؤولیت را نشان میدهد، استفاده میگردد.
این نمودارها بهتر است در همه سازمانها و در سازمانهای بزرگ به تفکیک هر خرده سازمان نیز تهیه شوند. برای توضیح و توجیه تشکیلات یک سازمان به سایرین و یا به منظور آشنا نمودن کارمندان جدید به روابط سازمان و یا مرور تشکیلاتی، نمودارها کمک مؤثری به برداشت صحیح از روابط منطقی و چگونگی گردش کارها خواهند نمود. نمودار سازمانی یک برآورد از حیطه کنترل در نقاط مختلف به عمل میآورد که به آسانی از طریق گزارشات هر یک از افراد مسؤول به مدیران خود قابل اجراست.
معمولاً سه نوع نمودار در سازمانها به کار میرود :
1ـ نمودار ساده:
نمودار ساده تصویر کلی طرح سازمان، سلسله مراتب اداری و روابط واحدهای تابعه را ترسیم مینماید. خطوط عمودی که سطوح سازمانی را به هم وصل میکند معرف فرماندهی و نظارت مستقیم واحدهای بالاتر بر واحدهای زیردست است. بعد عمودی نمودار سازمانی نشان میدهد
که چه کسی اقتدار و مقام بالاتر دارد و مسؤولیت او چیست؟
2ـ
نمودار وظایف:
نمودار وظایف روابط واحدهای اصلی را با دوایر تابعه به وسیله مستطیل نشان میدهد. هر مستطیل مشخصات شغلی را فهرست مانند نمایان میسازد.
3ـ نمودار کارگزینی:
این نمودار از نظر شکل مانند نمودار وظایف است ولی مستطیلهای آن حاوی عنوان شغلی و نام شاغل میباشد. نمودارهای دیگر نیز در سازمان به کار میرود که مهمترین آنها عبارتند از:
مراحل و مراتبی را که یک عمل مشخص از ابتدا تا انتها طی میکند نشان میدهد.
توزیع کار را در بین کارمندان مختلف نشان میدهد.
حرکاتی را که یک نفر برای انجام کار خاصی باید انجام دهد مشخص میکند.
وضع محل و قراردادن وسایل و ابزار کار را در فضاهای تعیین شده مجسم مینماید.
پزشک ، پژوهشگر و نویسنده