عنوان پایان نامه :

   بررسی عدالت در تامین منابع مالی بخش بهداشت و درمان ایران از طریق

بودجه خانوار با استفاده از شاخص کاکوانی در سالهای 1380-1375


پژوهشگر:محمد حاجی زاده/ استاد راهنما:دکتر ایرج کریمی/ استاد مشاور:دکتر مهنوش عبدا... میلانی


زمینه : یکی از چالش های معمول برای همه نظام های اجتماعی رسیدن به عدالت در مشارکت مالی و پیشگیری از ضرر مالی است.در نظام بهداشتی رسیدن به این هدف به علت ماهیت غیرقابل پیش بینی و سرسام آور بودن برخي از هزینه ها از اهمیت خاصی برخوردار بوده و مشکلات مخصوص به خود را دارد.

هدف : این پژوهش به منظور مطالعه عدالت بار مالي نظام بهداشتی و درمانی و با عنوان بررسی عدالت در تامین منابع مالی بخش بهداشت و درمان ایران از طریق بودجه خانوار و با استفاده از شاخص کاکوانی در سالهای 1375 تا 1380 انجام گرفت.هدف کلی پژوهش در قالب 8 هدف ویژه مطرح و جمع آوری داده هاي مورد نياز برای این پژوهش از طریق مدارك موجود در مرکز آمار ایران بوده است.

روش ها: پزوهش از نوع توصیفی ، تحلیلی و تداومی و كاربردي است.جامعه مورد پژوهش، نتایج تفضیلی مرکز آمار ایران از هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی در سال های 1380-1375 می باشد.

یافته ها: مقدار شاخص کاکوانی برای پرداخت های بهداشتی و درمانی خانوارهای شهری نشان داد.این پرداخت ها برای تمام سالها تصاعدی بوده و توزیع عادلانه ای در دهک های مختلف هزینه ای داشته است با این پرداخت ها در سالهای 1379 و 1375   به ترتیب بیشترین و کمترین حالت تصاعدی برخوردار بوده است.
محاسبه شاخص کاکوانی برای پرداختهای بهداشتی و درمانی خانوارهای روستایی نشان داد این پرداخت ها در تمام سالهای مورد مطالعه تصاعدی بوده و از توزیع عادلانه ای در دهک های مختلف هزینه ای برخوردار می باشد و در ضمن این پرداخت ها در سالهای 1376 و 1380 به ترتیب بیشترین و کمترین حالت تصاعدی را داشته است.
مقدار شاخص کاکوانی
برای پرداخت های بیمه های اجتماعی و درمانی خانوارهای شهری نشان می دهد این پرداخت ها در تمامی سالها تنازلی بوده و توزیع ناعادلانه ای در دهک های مختلف هزینه ای 
داشته است و این پرداخت ها برای سالهای 1375 و 1380 به ترتیب از بیشترین و کمترین حالت برخوردار بوده است. محاسبه شاخص کاکوانی برای پرداخته های بیمه های اجتماعی و درمانی خانوارهای روستایی نشان می دهد این پرداختها در سه سال اول مورد مطالعه حالت تنازلي داشته و از توزیع ناعادلانه ای در بین دهک های مختلف هزینه ای برخوردار بوده است در حالی که در سه سال دوم پرداخت ها حالت تصاعدی داشته و از توزیع نسبتاً عادلانه ای در بین  این دهک ها برخوردار می باشد.

نتیجه گیری: محاسبه میانگین شاخص کاکوانی در دوره شش ساله مورد بررسی نشان می دهد پرداخت های بهداشتی و درمانی در مناطق شهری و روستایی حالت تصاعدی و پرداخت های بیمه های اجتماعی و درمانی حالت تنازلی و ناعادلانه بوده است.
به طور کلی نتایج این پژوهش بیانگر این است که
پرداخت های بهداشتی و درمانی برای خانوارهای شهری و روستایی در طی دوره مورد مطالعه عادلانه بوده و از حالت تصاعدی برخوردار است در حالی که پرداخت های بیمه های اجتماعی و درمانی در مناطق شهری ناعادلانه بوده و در مناطق روستایی در سه سال اول ناعادلانه و در سه سال دوم عادلانه بوده است.